Hamilelik döneminde sıkça dile getirilen “bebek beyni” kavramının bilimsel bir temeli olabileceği belirtildi. Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, gebelik sürecinde kadın beyninde meydana gelen yapısal değişimlerin anneliğe uyum sürecinin doğal bir parçası olabileceğini söyledi.
İspanya’da yürütülen ve sonuçları Nature Communications dergisinde yayımlanan bir araştırmada, hamile kadınların beyinleri gebelik öncesi, gebelik süreci ve doğum sonrası dönemlerde manyetik rezonans (MR) yöntemiyle incelendi. Araştırma, gebelik boyunca beyinde belirgin yapısal değişiklikler meydana geldiğini ortaya koydu.
Beyinde yapısal değişimler gözlemleniyor
Prof. Dr. Talip Asil, hamilelik sırasında kadınlarda unutkanlık yaşandığına dair yaygın bir algı bulunduğunu ancak bilimsel verilerin bu durumu farklı şekilde yorumladığını belirtti.
“Gebelik döneminde beynin bazı bölgelerinde gri madde hacminde azalma görülebiliyor. Bu durum çoğu zaman bir kayıp gibi algılansa da aslında beynin annelik rolüne hazırlanmasıyla ilgili bir yeniden yapılanma sürecini yansıtıyor.”
Empati ve sosyal algı ile ilgili bölgeler etkileniyor
Son yıllarda yapılan nörogörüntüleme çalışmalarının, hamilelik sürecinde özellikle empati, sosyal algı ve duygusal işlemleme ile ilişkili beyin ağlarında önemli değişimler olduğunu gösterdiğini ifade eden Asil, bu durumun anne ile bebek arasındaki bağın güçlenmesine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Asil, beynin bu süreçte adeta yeniden düzenlendiğini belirterek sinir ağlarındaki değişim sayesinde annenin bebeğin ihtiyaçlarını daha hızlı fark edebildiğini ve daha duyarlı tepkiler verebildiğini dile getirdi.
Hormonal değişimler de etkili
Hamilelik sırasında yaşanan hormonal değişimlerin de beyin yapısını etkilediğini vurgulayan Asil, özellikle östrojen seviyesindeki artışın sinir ağlarının yeniden şekillenmesinde rol oynayabileceğini ifade etti.
“Bu değişimler, annelerin bebekleriyle daha güçlü bir bağ kurmasına yardımcı olabilecek biyolojik bir adaptasyon olarak değerlendiriliyor.”
Unutkanlık her zaman beyin değişiminden kaynaklanmıyor
Hamilelik döneminde yaşanan dikkat dağınıklığı ve unutkanlığın her zaman doğrudan beyin değişimleriyle ilgili olmadığını belirten Asil, uyku düzenindeki değişiklikler, yorgunluk ve artan metabolik yükün de bu durumu etkileyebileceğini söyledi.
Araştırmaların henüz sınırlı olduğunu belirten uzmanlar, gebelikte beyinde meydana gelen değişimlerin daha iyi anlaşılmasının doğum sonrası depresyon gibi durumların erken teşhisi açısından da önemli olabileceğini ifade ediyor.