Anadolu’da günlük yaşamla iç içe geçmiş bir meslek olan kalaycılık, bakır kullanımının azalması ve maliyetlerin artması nedeniyle kaybolmaya yüz tutmuş meslekler arasında sayılıyor. Günlük yaşamın en eski malzemelerinden biri olarak bilinen kalay, bakır kapları kalaylama işinde kullanılan yumuşak bir maden. Özellikle pişirme için kullanılan bakır eşyaların hava ile teması sonrası oluşan zararları önleyerek sağlıklı bir yüzey oluşmasını sağlıyor. Bu sayede hem bakır, hem de içinde pişirilen yemek korunmuş oluyor.
Ordu’da kalay ustası Davut Gündüz (36), mesleğin gün geçtikçe unutulmaya başladığını söyledi. Gündüz,
“İlk olarak bakırlar yıkanıyor, sonrasında kalay tezgahında belirli bir ısı uygulanıyor ve kalayı yapılıyor. Eskiye göre bakır kullanımı ve kalaycılıkta azalma var. Maliyetli olduğu için kimse yapmak istemiyor. Bu da kalaycılık mesleğinin azalmasına neden oldu, kimisi mesleği bıraktı, kimisi vefat etti ve arkasından çırak yetiştiremedi”
ifadelerini kullandı.
Kalay yapılmazsa sağlığa zarar verebileceğini belirten Gündüz,
“En küçük bakır yumurta sahanları 200-250 liraya kalay yapılıyor. Boyutuna göre de fiyatları değişiyor. Bakır ocakta yakılmazsa ve bulaşık makinesine atılmazsa uzun süre kullanılabiliyor. Eğer bakır ürünlerin içerisinde kırmızılık çıkmaya başlarsa kalay gereklidir. Kalay yapılmazsa bir süre sonra yapılan yemek zehirlenmeye neden olabilir. Ama lezzet ve sağlık olarak bakır çelik ürünlere göre daha güzel”
dedi.